Behoudt groene long in hart van Vries!

(inleiding)

Momenteel is de gemeente Tynaarlo druk bezig met het Integraal Accommodatie Beleid (IAB).Dit behelst een huisvestingsplan voor welzijns-, onderwijs- en sportvoorzieningen voor de langere termijn. Het plan wordt gemaakt vanuit beoordeling van de bouwtechnische en functionele staat van de bestaande gebouwen én de toekomstige behoeften en wensen van instellingen en verenigingen. Na Zuidlaren en Eelde is dit jaar Vries aan de beurt, evenals de drie zwembaden in de gemeente Tynaarlo. Deze discussie heeft de verenigingen rondom het sportpark van Vries (de ijsclub, VAKO voetbal, handbal en gymnastiek, tennisvereniging AYR, Scouting Vries, Vriledo, de vrienden van de Leemdobben, de postduivenvereniging en de tafeltennisclub) wakker geschud en tot elkander gebracht met als insteek a) om als verenigingen gehuisvest te blijven in deze ‘groene long’ van Vries en b) te komen tot een gecombineerd en centraal gelegen sport- en schoolontwikkelingsgebied. Zowel de basisscholen in Vries als een aantal welzijnsinstellingen zien een gezamenlijke huisvestiging in dit nieuwe gebied prima zitten en met een dergelijke oplossing zou ook het zwembad in de huidige vorm kunnen blijven voortbestaan. De ‘groene long’ is niet zomaar een alternatief, het lijkt een plan te worden dat Vries steeds meer omarmt!

(de voorgeschiedenis)

In 1976 opende zwembad de ‘Leemdobben’ haar deuren, de gemeente Vries kreeg een openluchtbad. In de jaren erop ontwikkelde het bad zich samen met de voetbalvelden, de tennisbanen, de ijsbaan, het scoutingterrein en de sporthal als zijnde een sportontmoetingsplek voor sportminnend Vries en omstreken.

Na het totstandkomen van de woonwijk ‘Diepsloot’ kreeg het gebied tevens de functie als groene long. Menig inwoner van Vries -jong of oud- loopt met plezier even naar een sportterrein of over de tussengelegen bospaden te wandelen. Niet alleen om sportieve redenen nemen de sportaccommodaties een belangrijke plaats in het dorp in, ook om sociale redenen groeien deze accommodaties uit tot gewaardeerde ontmoetingsplaatsen in Vries en niet in het minst zwembad de ‘Leemdobben’ waar jaarlijks meer dan 50.000 mensen komen. Tijdens warme zomers zijn het er steevast meer dan 60.000 bezoekers. Zowel op sportief als op sociaal gebied heeft het zwembad zich in de samenleving van Vries verankerd. Het zwembad hoort bij Vries en is alleen hierdoor al niet meer weg te denken uit de gemeenschap.

Hoezeer het bad en het behoud van het bad leeft onder de bevolking getuigen de acties die de inwoners van Vries en omstreken ondernamen, toen de gemeente in 1991 het plan opvatte om het bad aan een particulier te verkopen, die er een sauna wilde beginnen. De reden om het te verkopen was destijds dat de exploitatiekosten te hoog waren. De bevolking protesteerde massaal en in optocht toog men massaal naar het gemeentehuis om de gemeenteraad er goed van te doordringen dat de bevolking deze beslissing niet pikte. Het heeft geholpen, het bad bleef bestaan en er werd een vereniging ‘Vrienden van de Leemdobben’ opgericht. In die jaren die volgden ontstond er landelijk in feite een unieke situatie. Hoewel er in die periode veel openluchtbaden sloten, bleef Vries overeind. De gemeente bleef eigenaar en de bevolking droeg middels vrijwilligerswerk en een jaarlijkse financiële donatie zijn steentje bij. De ‘Leemdobben’ profileerde zich als zijnde een bad vóór en dóór de bevolking.

Hierdoor werd het exploitatietekort flink teruggedrongen, werd er bijvoorbeeld een glijbaan en een springkussen gekocht en geïnstalleerd en werden zaken als kiosk en terrassen verfraaid. Alles kwam de accommodatie ten goede. Na aanvankelijk een strijdbare houding veranderde de relatie tussen de gemeente en de vrijwilligers gaandeweg en werd de verhouding -zowel in uitvoering als in overleg- steeds constructiever.

Het zwembad de ‘Leemdobben’ bleef open. Landelijke openluchtbaden, waarvan ook vele baden in Noord-Nederland beleefden moeilijke tijden in de jaren ’90. Menig bad moest sluiten of privatiseren. Vries niet! Vries was trots op haar bad en blij dat zij behouden bleef. In een pact van bedreigde zwembaden

-de Pandabaden- waarin ook het zwembad van Vries zitting heeft, wisselen we geregeld van gedachten en horen we dat er de laatste acht jaren amper nog openluchtbaden sluiten.

Dit heeft een aantal redenen. Vele gemeenten onderkennen het sociale en sportieve aspect van het zwembad. Het voorziet in een behoefte. Zeker in deze tijd waarin een zorgelijk overgewicht en meer bewegen zo centraal staan. Ook de gemeente Tynaarlo participeert terecht op het Breedtesportproject.

Een andere ontwikkeling die pleit voor het behoud van openluchtbaden is de verandering van het klimaat. Het is duidelijk: de zomers worden warmer en duren langer, er zullen meer hittegolven komen.

Stel je een zomerdag met een temperatuur boven 30 graden voor. Een zwembad is op zo’n moment met 2000 bezoekers niet alleen een basisvoorziening maar ook nog een financieel gewin. Tijdens zo’n hittegolfperiode telt een bad in korte tijd 10.000 bezoekers. Moet je je als gemeente dan nog afvragen of een bad beperkt multifunctioneel bruikbaar is?

Kijk ook eens naar plaatsen om ons heen. In Annen bijvoorbeeld bestaat het openluchtbad al meer dan 40 jaar. Een nieuwe woonwijk werd er naast gebouwd en dit trok juist veel gezinnen met jonge kinderen. Het kwam de leefbaarheid van Annen ten goede.

Wandel op een warme zomerdag door Rolde en je hoort vast iemand roepen dat het buitenbad zo gemist wordt en het nieuwe park ‘Hof van Saksen’ onbetaalbaar wordt om even te gaan zwemmen. Idem dito in Zuidlaren. “We hebben een mooi zwembad, maar jammer dat het ‘Bosbad’ verdwenen is!” En wat te denken van Assen? Ieder heeft wel vernomen dat er ‘prille’ plannen bestaan om in Assen opnieuw een openluchtbad te realiseren.Uit het aantal bezoekers uit Assen dat jaarlijks de ‘Leemdobben’ in Vries bezoekt, kunnen we afleiden dat de behoefte aan openluchtzwembaden groot is. De behoefte bestaat. Overal!

Moet een gemeente zorg dragen voor de bevrediging van de behoeftes van de inwoners? Als die behoefte immens is zul je er een hele hoge prioriteit aan moeten geven en alle creatieve financiële middelen uit de kast moeten halen om een dergelijke voorziening in stand te houden. En de inwoners van Vries zullen zich uitspreken! En vergeet niet: de inwoners zijn kiezers. Zij hebben aan de gemeenteraadsleden het vertrouwen gegeven. De vraag of er bestaansrecht voor het zwembad in Vries bestaat hoeven we ook niet te beantwoorden. Die is er gewoon. Punt.

Het publiek dat ons bad bezoekt hoeven we ook niet te analyseren. Iedereen weet dat naast gezinnen en vaste baantjeszwemmers de grootste doelgroep de basisschooljeugd is. Deze groep heeft het zwemdiploma in het bad behaald en kan vanuit huis of vanaf school op een veilige manier het zwembad bereiken.

Heel simpel: om kwart over drie gaat de school uit en je fietst met je vriendje of vriendinnetje naar het zwembad. In het bad is toezicht. De badjuf of -meester spreekt je aan op je gedrag als dat nodig is en plakt een pleister op je zere knie als dat nodig is. Om vijf uur fiets je naar huis: je hebt een prachtmiddag gehad! Een prachtzomer! Een prachtjeugd! Het lijkt zo simpel. En zo simpel zouden we het graag willen houden.

Het zou een enquêtevraag waard zijn om alle huidige gezinnen in Vries eens te vragen of de aanwezigheid en de huidige locatie van het zwembad heeft meegewogen in het besluit zich in Vries te vestigen. En hoe zal een toekomstige groep reageren als zij voor een zwemvoorziening dagelijks naar een verderop gelegen plaats moeten rijden, of naar een zandafgraving zonder toezicht, zonder hygiënebeheersing, zonder allerlei voorzieningen, maar wel met een kans op besmet of koud water en een hoger verdrinkingsgevaar. In de zomer van 2004 heeft men in het natuurbad van Tynaarlo nog een lijk gedregd.

Ja, iedereen wil het zwembad in Vries wel behouden, maar ja, dat kost geld.

Ja, voorzieningen kosten geld. Een school, een bibliotheek, een museum, een sociëteit, al die voorzieningen kosten geld. En als men het onderhoud aan deze accommodaties achterwege zou laten, kost het nog meer geld. Door het Integraal Accommodatie Beleid wil men dit in kaart brengen om in de komende jaren de onvoorziene uitgaven zo veel mogelijk in te dammen.

In het najaar van 2006 presenteerde de wethouder in het kader van dit IAB een rapport en stelde dat er voor de drie zwembaden binnen de gemeente Tynaarlo

€ 8.000.000 geïnvesteerd diende te worden om deze drie accommodaties 15 jaar lang ‘up to date’ te houden.

Tijdens verschillende overlegvormen in het voorjaar van 2007 gaf de wethouder aan om alle opties rond de drie zwembaden in de gemeente Tynaarlo eens kritisch en creatief te bekijken. Van doorgaan met twee openluchtbaden en één subtropisch bad tot en met sluiting van alle drie baden, met alle mogelijke alternatieven daar tussen in.

Een aantal sportverenigingen uit Vries en Tynaarlo zijn al gepolst om een nieuw sportcomplex in Tynaarlo-West, tegenover uitgaanscentrum the ‘History’ te betrekken. Een nieuw zwembad zal daar vast niet verrijzen!

Dus als men instemt met het verplaatsen van de sportaccommodaties naar Tynaarlo, is Vries haar zwembad kwijt. Punt.

Kijk, een bestaand bad sluiten en toezeggen dat er een ‘andere’ zwemvoorziening komt, is voor alle betrokkenen van het bad geen optie en staat onzes inziens ook niet ter discussie.

Vele verenigingen van de ‘groene long’, hebben dit voorjaar de handen ineen gestoken en de situatie besproken. VAKO-voetbal kwam met een krachtig alternatief plan voor Vries:

Laat de huidige groene long bestaan en bouw op de plaats van twee voetbalvelden een brede school. Een gebouw waar zowel het bijzonder als het openbaar onderwijs haar signatuur in kwijt kan. In ruil daarvoor zou VAKO graag twee kunstgrasvelden aan willen leggen. De ijsbaan, de postduivenvereniging, scouting met hun nieuwe pand en het zwembad kunnen op dezelfde locatie blijven. Vele andere onderwijs- of welzijnsinstellingen zouden zich in dit groene hart kunnen vestigen. Bijvoorbeeld een jeugdsoos of een buitenschoolse opvang of eindelijk eens een skeelerbaan.

Door de open gekomen plaatsen van de scholen en welzijnsinstellingen bestaat de mogelijkheid tot inbreiding. Op deze plaatsen zouden nieuwe huizen gebouwd kunnen worden. Als er in Vries daadwerkelijk behoefte bestaat aan 600 nieuwe woningen zou er tussen de Nieuwe Stukken en het Noord-Willemskanaal gebouwd kunnen worden

Op het bestaande sportcomplex krijg je a.h.w. alles onder een dak. De schooljeugd kan lopend naar de sporthal, het zwembad of een andere voorziening en van daaruit veilig naar huis. De tennisbanen en parkeerplaatsen kunnen aangepast worden, zodat het gehele complex zowel van binnen als van buiten goed bereikbaar is.

Welk dorp kent zo’n unieke situatie. Alle sport-, onderwijs- en welzijnsvoorzieningen zo centraal gelegen. Een groene long in het hart van het dorp omringd door verschillende woonwijken: ten noorden Oud Vries, ten westen de ‘Fledders’ met de winkels en de cafés, ten zuiden ‘Diepsloot’ en ten oosten misschien een nieuw te verrijzen woonwijk. “In zo’n dorp zou ik wel willen wonen! Als kind, als ouder, zelfs als bejaarde woon ik dicht bij allerlei leuke voorzieningen!”

Vele sportverenigingen en steeds meer inwoners scharen zich achter dit plan. De gemeenteraad kan er echt niet omheen om hier eens heel goed naar te kijken. Regeren is vooruitzien. Wilt u als gemeenteraadslid verantwoordelijk zijn voor een volgebouwd ‘dood’ Vries, zonder zwembad of met een sportpark op een industrieterrein? Een dorp volbouwen door voorzieningen af te breken? Dat klinkt hypocriet!  Besef ook dat er sprake is van een enorme kapitaalvernietiging als een aantal bestaande accommodaties die nog in prima staat verkeren gesloopt moeten worden om ze vervolgens een kilometer verderop te herbouwen.

Of kiest u voor een groene long in het hart van Vries dat wèl klopt?

Ja, nu specifiek over het zwembad dat we willen behouden, dat willen we allemaal wel, maar hoe moeten we het behoud dan financieren?

1.     Het rapport van een ingenieursbureau zal eens goed tegen het licht gehouden moeten worden. Het bedrag van € 8 miljoen dat nodig is om de drie baden de komende 15 jaar up to date te houden moet stap voor stap goed doorgelicht worden.

2.     Men zal de situaties van de drie gemeentebaden eens kritisch onder de loep moeten nemen. Moet een subtropisch bad gedurende de hele zomer wel open blijven? Gezamenlijk personeel zou zomers in buitenbaden en in de winterbaden in het binnenbad werkzaam kunnen zijn.

3.     Vele inwoners van Vries zijn bereid om als vrijwilliger mee te helpen het bad te onderhouden. In het zwembad kan men terugzien op een jarenlange traditie waarin vooral veel mensen uit de v.u.t.-gerechtigde leeftijd ons ondersteunen. Men is namelijk bereid om plaatsen in stand te houden waar men vroeger zelf heeft gesport, zodat volgende generaties er ook weer van kunnen genieten. Deze hulp zal bij een nieuw op te zetten sportcomplex totaal verdwijnen.

4.     De vereniging ‘Vrienden van de Leemdobben’ bestaat al 15 jaar en telt ook al 15 jaar een stabiel ledenaantal: 1000 leden zijn jaarlijks bereid tot een donatie van €5,- Met deze gelden zijn passende voorzieningen in of rond het bad gerealiseerd, die ontstonden en aansloten bij de behoeftes van de doelgroepen. .

5.     Personeelssalarissen en energiekosten zijn posten die zwaar op de begroting van een zwembad drukken. Besef dat naast het badpersoneel ook de salarissen van diverse ambtenaren jaarlijks in die begroting meegenomen worden.

6.     Al jaren zijn de energiekosten een gezamenlijke zorg van de gemeente, badpersoneel en de vereniging ‘Vrienden van de Leemdobben’ en zal er in onderling overleg alles aan gedaan worden om de energiebronnen zo efficiënt mogelijk te gaan gebruiken. Voorbeelden zijn onderzoeken naar afdeklamellen, zonnecollectoren en in de toekomst misschien aardwarmte en overtollig wateroverstort.

In januari, april en juni hebben er in het kader van het Integraal Accommodatie Beleid voor Vries verschillende bijeenkomsten plaatsgevonden waarin de gemeente uitleg gaf en de mogelijkheid bood om met de bevolking en betrokken partijen van gedachten te wisselen. In september zal het traject worden vervolgd en zal het plan ‘de groene long’ verder worden besproken. In de vakantietijd kunnen de verenigingen van Vries huiswerk maken door na te denken over vormen van samenwerking. Hoe kun je accommodaties zo optimaal gebruiken, hoe kun je meer met minder!

Wilt u uw mening uitspreken of hebt u suggesties, maak het kenbaar op de website of bij uw sport-, welzijn of onderwijsinstelling, of bij de zittende gemeenteraadsleden. Zij nemen aan het eind van 2007 een beslissing over het Integraal Accommodatie Beleidsplan. Volg de gemeentepolitiek en lees de kranten. Na de zomervakantie volgt er waarschijnlijk in het gemeentehuis ook een open gespreksronde met de bevolking.

Aan iedere lezer zouden we willen vragen: gebruik uw verstand, toon uw gevoel en open uw mond en zeg dat DE GROENE LONG IN HET HART VAN VRIES blijft ademen. Dan klopt het en blijft Vries leven!!!

               Vereniging ‘Vrienden van de Leemdobben’    Juni 2007